B. JAGLARZ, R. WITEK, W. WYSZKOWSKI Tarnów

OPINIE BIEGŁYCH SĄDOWYCH O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY - ANALIZA ZWIĄZKÓW

PRZYCZYNOWYCH I STRUKTURY WYROKÓW

ZMIENIAJĄCYCH, WYDANYCH PRZEZ SĄD OKRĘGOWY

W SPRAWACH Z ODWOŁANIA OD DECYZJI

O/ZUS W TARNOWIE

 

W postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego sądj pracy i ubezpieczeń społecznych pierwszej lub drugiej instancji doko­nują, na skutek odwołania zainteresowanych, kontroli spełnienia przez ubezpieczonych warunków uzyskania prawa do tych świadczeń posługując się m.in. dowodami w postaci opinii lekarzy biegłych są­dowych.

Lekarzem biegłym sądowym może być każda osoba uprawniona do wykonywania tego zawodu, posiadająca obywatelstwo polskie i ko­rzystająca z pełni praw cywilnych i obywatelskich.

Celem pracy była analiza statystyczna przyczyn wydawania od­miennych od lekarza orzecznika opinii przez lekarzy biegłych sądo­wych a także porównanie uzyskanych wyników pomiędzy sądami w Krakowie i Tarnowie.

Analizowano sprawy, które zakończyły się prawomocnym wyro­kiem zmieniającym decyzję ZUS rozpatrywane przez Sąd Okręgowy w Krakowie w latach 1999-2001 i Tarnowie w 2002 roku. Analizie poddano następujące dane: stopień niezdolności do pracy, okres trwa­nia tej niezdolności, daty: wydania orzeczenia przez lekarza orzeczni­ka i opinii przez biegłego, wpływu opinii biegłego do ZUS, oraz datę wydania wyroku.

Uzyskano następujące wyniki:

Średnia liczba orzeczeń wydawanych w ciągu roku przez lekarzy orzeczników O/ZUS w Tarnowie wyniosła 23 328 (100%). Średnia liczba odwołań od decyzji wydanych przez ZUS na podstawie tych orzeczeń - 2480 (10,6%). Odsetek wyroków zmieniających decyzję O/ZUS w Tarnowie wydanych przez Sąd Okręgowy w Krakowie w la­tach 1999-2001 - 41,05% (1,83% wszystkich orzeczeń) a przez Sąd Okręgowy w Tarnowie w roku 2002 - 55,5% (3,07% wszystkich orze­czeń). Powody wydania odmiennych opinii przez biegłych kształtowa­ły się odpowiednio: przedstawienie biegłemu niedostępnej lekarzowi orzecznikowi dokumentacji lekarskiej lub wyników badań pomocni­czych - 19 i 16%, rozpoznanie przez biegłych schorzenia nie wymie­nionego na druku N-9 - 6 i 0,2%, stwierdzenie przez biegłych progre­sji schorzenia - 30 i 11%, wydłużenie okresu prawa do świadczeń -3 i 2%, oraz ustalenie odmiennych wniosków orzeczniczych opartych na tych samych danych co lekarz orzecznik - 42 i 71%.

Na podstawie uzyskanych wyników wysnuto następujące wnioski: Wzrost odsetka odmiennych opinii wydanych przez biegłych Sądu Okręgowego w Tarnowie w stosunku do odsetka opinii biegłych Sądu w Krakowie jest spowodowany głównie odmienną oceną nieuzasad­nioną powodami merytorycznymi. Powyższe może wskazywać na brak jednolitego, opartego na znajomości prawa, systemu oceniania zdolności ubezpieczonych do pracy i upoważnia do stwierdzenia iż podjęcie działań w celu poprawy sytuacji w tym zakresie jest koniecz­ne. Koniecznością wydaje się wprowadzenie standaryzacji meryto­rycznych kryteriów orzeczniczych najlepiej przy współudziale zespołu specjalistów krajowych z poszczególnych dziedzin medycyny klinicz­nej. Ze względu na ważkość problemu i zachowanie ładu prawnego zasadnym wydaje się ustanowienie orzecznictwa jako specjalności le­karskiej lub ściśle określonej specjalnej umiejętności.